Bezpieczna szkoła 2025 — jak uczniowie, rodzice i nauczyciele powstrzymają przemoc

Nowy rok szkolny to czas zmian, ale też pułapek — od bójek na korytarzu po groźne sytuacje w sieci. Przeczytaj, jak rozpoznać zagrożenia w szkole i jakie kroki podjąć, żeby każde dziecko czuło się bezpiecznie i miało wsparcie wtedy, kiedy rzeczywiście go potrzebuje.

• W naszej szkole zadbajmy razem o porządek i bezpieczeństwo
• Sprawdź, co robić w sytuacjach związanych z przemocą i zagrożeniami online w mieście

W naszej szkole zadbajmy razem o porządek i bezpieczeństwo

Szkoła powinna być miejscem nauki i rozwoju, jednak w praktyce uczniowie mogą napotkać na różne niebezpieczeństwa. Wśród nich są formy przemocy fizycznej i psychicznej: wyzwiska, zastraszanie, bójki oraz presja starszych uczniów wobec młodszych. Przyczyny takiego zachowania bywają różne — od nacisku rówieśników, przez trudności w radzeniu sobie z emocjami, po problemy w domu.

Obok bezpośredniej agresji pojawiają się także inne zagrożenia zdrowotne i prawne, takie jak sięganie po substancje psychoaktywne czy niewłaściwe używanie leków. Często zdarzają się sytuacje, w których młodsi uczniowie są zmuszani do oddawania pieniędzy lub wartościowych przedmiotów i nie zgłaszają tego z lęku przed odwetem.

Sprawdź, co robić w sytuacjach związanych z przemocą i zagrożeniami online w mieście

Coraz więcej aktywności młodzieży przenosi się do Internetu. Komunikatory, portale społecznościowe i gry dają przestrzeń do spotkań, ale też stwarzają pole do cyberprzemocy. Ośmieszanie, nękanie, publikowanie kompromitujących materiałów czy zakładanie fałszywych kont może poważnie naruszyć poczucie bezpieczeństwa i zdrowie psychiczne uczniów.

W starszych klasach pojawia się problem sekstingu, czyli przesyłania intymnych zdjęć i filmów. Brak świadomości prawnych i emocjonalnych konsekwencji takich działań naraża młodzież na upokorzenie, szantaż, a w skrajnych przypadkach na odpowiedzialność karną.

Co może zrobić uczeń? Przede wszystkim reagować i szukać wsparcia. Jeśli jesteś ofiarą agresji lub jej świadkiem, porozmawiaj z dorosłym, któremu ufasz. Masz prawo odmówić udziału w działaniach niezgodnych z prawem lub z Twoimi wartościami. W sieci chroń prywatność — nie udostępniaj danych osobowych ani zdjęć, które mogą zostać wykorzystane przeciwko Tobie. W przypadku cyberprzemocy nie wdawaj się w konflikty z agresorem: zablokuj go i zgłoś sytuację nauczycielowi lub rodzicom. Pamiętaj również o prawnych konsekwencjach udostępniania treści o charakterze seksualnym.

Rodzicu, Twoja rola jest kluczowa. Rozmawiaj z dzieckiem i słuchaj go uważnie — to buduje zaufanie, które zachęca do zgłaszania problemów. Obserwuj zmiany w zachowaniu: wycofanie, rozdrażnienie czy niechęć do szkoły mogą wskazywać na kłopoty. Interesuj się aktywnością dziecka w sieci i wspólnie ustalcie zasady korzystania z Internetu. Wspieraj działania wychowawcze szkoły, utrzymuj kontakt z nauczycielami i specjalistami oraz reaguj, gdy pojawią się sygnały, że dziecko może być ofiarą lub sprawcą przemocy.

Nauczyciele i wychowawcy mają obowiązek obserwować relacje między uczniami i reagować na wszelkie przejawy przemocy. Tworzenie atmosfery wzajemnego szacunku w klasie, organizowanie zajęć profilaktycznych dotyczących bezpieczeństwa w realu i w sieci oraz współpraca z rodzicami, pedagogiem i psychologiem szkolnym to działania, które realnie zmniejszają ryzyko. Warto korzystać z dostępnych programów edukacyjnych i działać razem z Policją. W poważnych przypadkach należy niezwłocznie powiadomić odpowiednie służby.

Odpowiedzialność za bezpieczne środowisko szkolne leży po stronie uczniów, rodziców i nauczycieli. Świadomość zagrożeń i gotowość do działania pomagają chronić dzieci i młodzież, a wspólne działania prowadzą do szkoły, w której każdy może się rozwijać bez lęku.

Jeśli doświadczasz przemocy lub trudnych emocji i potrzebujesz wsparcia, nie zostań z tym sam. Możesz skorzystać z bezpłatnej, anonimowej pomocy:

800 12 12 12 - Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka

116 111 - Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży (czynny całą dobę)

116 123 - Ogólnopolski telefon zaufania dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym

W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia natychmiast zadzwoń pod numer 112.

Źródło: Biuro Prewencji KGP

Na podst. KPP Świdnica