Piotr Gerber wśród ekspertów, którzy mają pilnować polskich zabytków

W Warszawie zapadła decyzja, która dla Jaworzyny Śląskiej ma szczególny ciężar. Piotr Gerber, związany z muzeami prowadzonymi przez Fundację Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego Śląska, wszedł do Rady Ochrony Zabytków na lata 2026–2031. To właśnie tam zapadają opinie i rekomendacje ważne dla najcenniejszych obiektów w kraju.

• Uroczystość w ministerstwie i wyraźny sygnał dla dziedzictwa
• Człowiek od ratowania przemysłowej pamięci
• Rada pełna nazwisk i doświadczenia

Uroczystość w ministerstwie i wyraźny sygnał dla dziedzictwa

Powołanie członków rady odbyło się we wtorek, 21 kwietnia, w siedzibie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Akty wręczyła Bożena Żelazowska, sekretarz stanu i generalna konserwator zabytków. W jej wystąpieniu wybrzmiała jedna myśl szczególnie mocno – rada nie tylko opiniuje, ale też współdecyduje o tym, które obiekty trafiają do grona najcenniejszych w Polsce.

„Rada Ochrony Zabytków ma szczególne znaczenie” – podkreśliła Bożena Żelazowska, zwracając uwagę na wagę skrupulatnej oceny każdego przypadku.

W praktyce oznacza to, że gremium ma realny wpływ na ochronę dziedzictwa w skali całego kraju. Dla regionu świdnickiego to wiadomość istotna z jeszcze jednego powodu – w takim organie znalazł się człowiek, który od lat pracuje z zabytkami techniki, a nie tylko o nich mówi.

Człowiek od ratowania przemysłowej pamięci

Piotr Gerber od 1983 roku związany jest z Politechniką Wrocławską, gdzie pracuje w Katedrze Historii Architektury, Sztuki i Techniki. To badacz i wykładowca, który od lat zajmuje się historią architektury przemysłowej, szpitalnictwem oraz ochroną dziedzictwa poprzemysłowego. Ma na koncie ponad 70 publikacji, także o zasięgu międzynarodowym.

Najbardziej widoczny pozostaje jednak jego praktyczny dorobek. Gerber założył Fundację Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego Śląska, która prowadzi m.in. Muzeum Kolejnictwa w Jaworzynie Śląskiej i Muzeum Techniki Rolniczej w Piotrowicach Świdnickich. To właśnie tam idea ochrony zabytków nie kończy się na dokumentach i ekspertyzach – przekłada się na ratowanie konkretnych obiektów, ich adaptację i przywracanie do życia.

Wśród projektów fundacji są też m.in. Muzeum Hutnictwa Cynku „Walcownia” w Katowicach, Muzeum Młynarstwa „Młyn Hilberta” w Dzierżoniowie oraz Fabryka Porcelany w Tułowicach. To pokazuje skalę działania i tłumaczy, dlaczego jego obecność w radzie może być ważna także dla mniejszych ośrodków, gdzie dawne zakłady, hale czy warsztaty wciąż czekają na drugie życie.

Rada pełna nazwisk i doświadczenia

Nowa kadencja Rady Ochrony Zabytków potrwa pięć lat. Minister kultury powołał do niej od 10 do 20 osób spośród ekspertów z wybitnym dorobkiem w ochronie zabytków i opiece nad nimi. Tym razem w składzie znaleźli się zarówno naukowcy, jak i praktycy, a przewodniczącą została dr Anna Czerwińska-Walczak. Jej zastępcami są prof. Janusz Rymsza i prof. Bogumiła Rouba.

To właśnie w takim gronie Gerber będzie współtworzył opinie dotyczące najcenniejszych obiektów w Polsce. Jego doświadczenie, zbudowane na styku nauki, muzealnictwa i ratowania zabytków techniki, wpisuje się w profil rady wyjątkowo naturalnie. W ministerstwie przypomniano też, że członkowie tego gremium wskazują obiekty do uznania za Pomnik Historii – wyróżnienia, które dziś nosi 133 najcenniejsze zabytki w kraju.

na podstawie: Gmina Jaworzyna Śląska.