Ewidencja sołtysów – 80 lat opowieści o gminie Żarów zebrane w jednym opracowaniu

W sercu gminy Żarów uporządkowano nazwiska i kadencje osób, które przez dekady prowadziły wiejskie społeczności. W prostych aktach kryją się losy, decyzje i codzienna praca – teraz spisano je w jednym, zweryfikowanym dokumencie. Prace trwały blisko rok i wymagały wyjazdów do kilku archiwów, sprawdzania setek dokumentów i analiz zdjęć.

• Jak powstała ewidencja sołtysów gminy Żarów
• Praca w liczbach i gdzie szukano dokumentów

Jak powstała ewidencja sołtysów gminy Żarów

Projekt przygotował zespół Urzędu Miejskiego w Żarowie, którego centralnym celem było zebranie informacji o osobach pełniących funkcję sołtysa od roku 1945. Prace trwały wiele miesięcy; w ich trakcie sprawdzano akta w kilku instytucjach, by skompletować dane i upewnić się co do poprawności zapisów.

“To projekt o ogromnym znaczeniu dla naszej wspólnoty. Sołtysi od zawsze byli najbliżej mieszkańców”
— Przemysław Sikora, burmistrz

Za merytoryczne złożenie materiału odpowiadali pracownicy urzędu: Marta Jarosz oraz archiwista Kacper Śladowski. W wypowiedziach autorzy podkreślali skalę pracy i dbałość o rzetelność wpisów — od nazwisk po kadencje i dostępne fotografie.

Praca w liczbach i gdzie szukano dokumentów

Realizacja wymagała śledzenia zapisów w kilku instytucjach i wielu godzin w archiwach. Najważniejsze fakty zebrane podczas działań:

• czas pracy zespołu: około 10 miesięcy;
• liczba delegacji: 18 wyjazdów do instytucji zewnętrznych;
• przeglądanych akt: 250 tomów/teczek;
• zarchiwizowanych zdjęć dokumentów: ponad 2000 obrazów.

Materiały weryfikowano m.in. w Archiwum Państwowym we Wrocławiu, w oddziale w Kamieńcu Ząbkowickim oraz w zasobach Instytutu Pamięci Narodowej. Część najstarszych zapisów — zwłaszcza z pierwszych lat powojennych — wymagała szczególnego wysiłku, bo wiele dokumentów nie zachowało się w komplecie.

“Stworzenie całej ewidencji zajęło nam łącznie 10 miesięcy… Największym wyzwaniem było zebranie informacji o sołtysach z lat 1945–1960”
— fragment wypowiedzi Kacpra Śladowskiego, archiwista

W krótszym omówieniu swoich refleksji pracownicy wskazywali, że celem było, by nikt nie pozostał pominięty — każdy sołtys, niezależnie od długości kadencji, został odnotowany i zweryfikowany.

W podziękowaniach burmistrz Przemysław Sikora wyróżnił pracę zespołu i zaznaczył, że w gminie nie było dotąd tak kompletnego zestawienia obejmującego cały okres powojenny:

“Bardzo dziękuję pracownikom Urzędu Miejskiego w Żarowie Marcie Jarosz i Kacprowi Śladowskiemu za zaangażowanie, cierpliwość i skrupulatność”
— Przemysław Sikora, burmistrz

Ewidencja ma charakter trwałego zapisu administracyjnego i pamiątki historycznej — nie tylko lista nazwisk, ale też dokument pokazujący ciągłość lokalnego samorządu.

Mieszkańcy i badacze znajdą tu punkt wyjścia do dalszych poszukiwań genealogicznych, szkolnych projektów historycznych czy opracowań o rozwoju poszczególnych sołectw. Dzięki uporządkowaniu akt łatwiej odtworzyć przebieg kadencji, porównać zmiany personalne i odczytać lokalne trendy w zarządzaniu wsią. To także zasób przydatny przy składaniu rodzinnych pamiątek do archiwów lub przy organizowaniu wystaw pamięciowych – ewidencja daje rzetelne podstawy do dalszych narracji o życiu gminy.

W dalszych planach Urzędu Miejskiego w Żarowie zapowiadane są kolejne projekty dokumentacyjne, które mają rozwinąć i uzupełnić zebrane materiały oraz ułatwić dostęp do zarchiwizowanych danych.

na podstawie: Gmina Żarów.